In het nieuws 2/9/2007 – de overwinning van het Libanese leger

Over bad timing gesproken: mijn visum voor Libanon liep tot 2 september, dus besliste ik om op zaterdag 1 september naar Nahr al-Bared te gaan, en op zondag via Masnaa even over de Syrische grens te hoppen en terug om mijn visum te hernieuwen. Wat blijkt: mijn visa verliep eigenlijk op 1 september, wat mij zondag een uur extra bureaucratie kostte – op zich geen probleem. Erger was dat we (Balint, Krishna en ik) zaterdag het vluchtelingenkamp bereikten tijdens een relatief rustige dag, terwijl we er zondag hadden moeten zijn om de echte actie – of tenminste het overwinningsfeest – mee te maken. Enfin, het was een relatief rustige dag volgens de mensen van AP, Reuters en de Libanese New TV, met wie we samen vanop hetzelfde balkon aan de overkant van de coastal highway de toch nog constante gevechten en artilleriebombardementen observeerden. Dichter dan die paar honderd meter raak je al 3 maanden niet bij de gevechten – en de ‘observatie’ bestond vooral uit het horen van het geratel van machinegeweren, af en toe afgewisseld met de luide knal van een mortier gevolgd door een grote rookpluim. Maar alleen al het absurde zicht, in het echt, van dat volledig verwoeste kamp – de huizen, winkels en werkplaatsen van bijna 40.000 mensen volledig uiteengereten en aan flarden geschoten – vanop de Boulevard Rafiq Hariri, die van zuid naar noord de gehele Libanese kustlijn volgt en nauwelijks een paar honderd meter verder, met de gevechten en bombardementen nog in volle gang, vrolijk openblijft voor het verkeer, was de moeite om erheen te gaan. (Volgens collega Gert Vanlangendonck schoot de artillerie eerder overigens eerder haar projectielen over die weg vol verkeer heen richting het het kamp, en je ziet ook een aantal huizen aan de overkant van die weg die geraakt zijn door – veronderstellen we – de projectielen die de Libanese marine vanop de zee afschoot.) Het is moeilijk om het contrast tussen het weelderige groene, bijna tropische landschap, de helderblauwe Middellandse Zee op de achtergrond, en het leven in de omliggende dorpjes dat gewoon verdergaat, te rijmen met dat zicht van volledige verwoesting en gevechten tot de dood – 158 Libanese soldaten, bijna evenveel Fatah al-Islamstrijders en 20 à 40 burgers (de schattingen lopen uiteen) sinds het begin van de gevechten op 20 mei. En het was nog moeilijker om dat zaterdag in een Radio Centraal-interview zonder beelden over te brengen…

Zondagmorgen hebben de laatste overgebleven militanten dan een ultieme poging tot ontsnapping gedaan, verijdeld door het leger, dat een 30-tal van hen gedood heeft en nog eens 20 gevangengenomen – bijna dubbel zoveel als het aantal waarop het leger de resterende strijders geschat had. De militanten kregen overigens hulp van buitenaf – een jeep met enkele gewapende mannen viel een oostelijk checkpoint aan in een poging de ontsnappingspoging vanuit de andere kant van het kamp te camoufleren. Het is op dit moment nog niet duidelijk of de Palestijnse leider van de groep – Shaker al-Abssi – bij de gedode of gevangengenomen militanten is. Het leger bleef gisteren de hele dag lang de omgeving uitkammen op mogelijk ontsnapte strijders, zelfs terwijl ze toegejuicht werden door de toestromende lokale bevolking – die hen de hier zo populaire zoetigheden bracht en kalashnikovs in de lucht leegschoot – en lof toegezwierd kregen van Siniora en de rest van de regering en legerleiding. Voorlopig wordt het kamp verder uitgekamd op mogelijke boobytraps en mijnen – of overblijvende sleeping cells en scherpschutters – en blijft het hermetisch afgesloten voor zowel journalisten als Palestijnse inwoners, die staan te wachten om terug te keren naar wat er overblijft van hun huizen. Al die tijd hebben ze gelogeerd in het daardoor nog erger overbevolkt geraakte vluchtelingenkamp van Beddawi, een zestal kilometer verder gelegen aan de rand van Tripoli. Niemand van de Palestijnen – of van de Libanezen trouwens – neemt de beloftes van de regering-Siniora over de heropbouw van het kamp ernstig. Het zou dan ook de eerste keer zijn sinds 1948 dat de Libanezen een Palestijns vluchtelingenkamp dat ze vernietigd hebben, weer heropbouwen. Terwijl het toch in hun eigen nationale belang zou zijn dat de grote groep Palestijnse vluchtelingen in Libanon (meer dan 400.000 in totaal) een beetje menswaardig bestaan zou kunnen opbouwen, al was het maar om de verleiding van het islamistische radicalisme à la Fatah al-Islam en Jund ash-Sham te elimineren of af te zwakken. Het is een ijzeren wet van de sociologie dat mensen minder bereid zijn tot het soort wanhopige, willekeurige en uiteindelijk contraproductieve geweld dat de salafi-jihadi groepen propageren naarmate ze meer te verliezen hebben.

Ondertussen vierden de Libanezen – ietwat obsceen, als je het aantal doden aan elke kant en de verwoesting van een kleine stad in rekening neemt – feest in het hele land. Ook in Beiroet zag ik auto’s vol met de nationale vlag zwaaiende enthousiastelingen claxonnerend en schreeuwend rondrijden, zelfs terwijl alle checkpoints op full alert stonden en volop de inhoud van autokoffers en bagage controleerden, en er een gespannen sfeer in de lucht hing. Op weg terug van de grens zag en hoorde ik ten westen van Dahiyyeh, in de buurt van het vluchtelingenkamp van Shatila, geweerschoten en een rondcirkelende helicopter van het leger. Geen mens die me kon vertellen wat er aan de hand was, en vandaag wordt daarover niets vermeld in de pers, die volstaat met triomfantelijke lofbetuigingen aan het Libanese leger. Morgenvroeg geeft het leger een persconferentie, waar ondergetekende zeker naartoe zal gaan en meer te weten hoopt te komen over wat er zich gisteren heeft afgespeeld.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s